Skutki podatkowe likwidacji spółki jawnej w PIT to tematyka, którą warto starannie przeanalizować przygotowując się do zakończenia działalności spółki jawnej. Rozwiązanie spółki jawnej i następstwa tego procesu z perspektywy podatkowej zostały szczegółowo uregulowane. Tak jak większość innych zdarzeń gospodarczych z udziałem spółki jawnej, tak też rozwiązanie spółki jawnej niesie na sobą określone następstwa, których prawidłowa identyfikacja jest kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa podatkowego wspólników. W tym wpisie w szczegółach przedstawimy jakie skutki podatkowe likwidacji spółki jawnej w PIT występują w zależności od przebiegu tego procesu. W artykule odniesiemy się do sytuacji, w której likwidacji podlega spółka jawna nie posiadająca statusu podatnika podatku CIT.
Likwidacja lub rozwiązanie spółki jawnej
Aby doprowadzić do zakończenia bytu prawnego spółki jawnej konieczne jest jej rozwiązanie. Katalog przyczyn skutkujących rozwiązaniem spółki zawiera art. 58 Kodeksu spółek handlowych. Zgodnie z jego brzmieniem:
§ 1. Rozwiązanie spółki powodują:1) przyczyny przewidziane w umowie spółki;2) jednomyślna uchwała wszystkich wspólników;3) ogłoszenie upadłości spółki;4) śmierć wspólnika lub ogłoszenie jego upadłości;5) wypowiedzenie umowy spółki przez wspólnika lub wierzyciela wspólnika;6) prawomocne orzeczenie sądu.
Wraz z rozwiązaniem spółki, zgodnie z art. 67 Kodeksu spółek handlowych dochodzi do wszczęcia postępowania likwidacyjnego.
Postępowanie likwidacyjne w założeniu ma doprowadzić do upłynnienia majątku spółki oraz zakończenia jej bieżącej działalności. Środki pozyskane w toku postępowania likwidacyjnego przeznaczane są na pokrycie ewentualnych zobowiązań spółki a następnie podlegają podziałowi pomiędzy wspólników. O tym jak wygląda likwidacja spółki jawnej krok po kroku możesz przeczytać w tym wpisie.
Przepis art. 67 Kodeksu spółek handlowych przewiduje także możliwość innego niż postępowanie likwidacyjne sposobu zakończenia działalności spółki jawnej. W przypadku takiej decyzji wspólników, proces likwidacji zastępuje proces rozliczenia między wspólnikami, który może przybrać różne formy. Także w tym przypadku dochodzi finalnie do podziału majątku pomiędzy wspólników, przy czym w sposób między nimi uzgodniony.
Z perspektywy podatkowej istotne natomiast pozostaje to, że niezależnie od tego, czy wspólnicy podejmą decyzję o rozwiązaniu spółki i przeprowadzeniu procesu likwidacji (w trybie art. 67 Kodeksu spółek handlowych), czy też podejmą decyzję o rozwiązaniu spółki bez przeprowadzenia procesu likwidacji, zastosowanie znajdą te same przepisy podatkowe. Innymi słowy wybór jednego z dwóch powyższych modeli nie ma wpływu na to w jaki sposób kształtować się będą skutki podatkowe rozwiązania i likwidacji spółki jawnej, o czym więcej w dalszej części artykułu.
Likwidacja spółki jawnej – skutki podatkowe w PIT
Zasadniczym elementem procesu rozwiązania spółki osobowej jest podział jej majątku pomiędzy wspólników. Majątek ten, w zależności od wybranego modelu zakończenia działalności spółki, może mieć różną postać.
Często będą to wyłącznie środki pieniężne pozyskane w związku ze spieniężeniem majątku. W toku likwidacji może się także okazać także, że nie uda się spieniężyć całego majątku i na rzecz wspólników wydawane będą także składniki niepieniężne, których nie udało się sprzedać, lub które wspólnicy z pełną świadomością chcą otrzymać zamiast środków pieniężnych (np. nieruchomości). Może także okazać się, że w ramach majątku polikwidacyjnego wydawane będzie na rzecz wspólników całe przedsiębiorstwo spółki jawnej, co jest często spotykane w przypadku decyzji o innym niż likwidacja sposobie rozwiązania spółki i woli kontynuowania jej działalności przez jednego lub kilku wspólników.
To właśnie otrzymanie majątku polikwidacyjnego spółki jawnej, czyli nabycie przez wspólników jej aktywów wywołuje określone skutki podatkowe, które kształtują się odmiennie w zależności od tego, jaki rodzaj składnika majątku spółki jawnej przekazywany jest wspólnikom. W dalszej części artykułu przedstawiamy skutki podatkowe likwidacji spółki jawnej w PIT i otrzymania przez wspólników środków pieniężnych, a także składników niepieniężnych.
Skutki podatkowe likwidacji spółki jawnej w PIT – otrzymanie środków pieniężnych
Analizując skutki podatkowe likwidacji spółki jawnej w PIT należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę na przypadek przekazania wspólnikom likwidowanej lub rozwiązywanej bez likwidacji spółki środków pieniężnych.
Zgodnie z brzmieniem przepisów ustawy o PIT otrzymanie przez wspólnika środków pieniężnych w związku z likwidacją spółki jawnej nie skutkuje powstaniem po jego stronie przychodu do opodatkowania.
Brak opodatkowania otrzymania środków pieniężnych w związku z zakończeniem działalności spółki jawnej wynika z art. 14 ust. 3 pkt 10 ustawy o PIT, zgodnie z którym
3. Do przychodów, o których mowa w ust. 1 i 2 [przychody z działalności gospodarczej], nie zalicza się:
10) środków pieniężnych otrzymanych przez wspólnika spółki niebędącej osobą prawną z tytułu likwidacji takiej spółki.
Brak opodatkowania środków pieniężnych na etapie przekazania ich wspólnikom w związku z likwidacją spółki wynika z przyjętego modelu ,,transparentności podatkowej’’ spółki osobowej. Na etapie działalności opodatkowaniu podlega bowiem nie sama spółka, lecz jej wspólnicy, proporcjonalnie do przysługującego im udziału w zysku. Wobec tego, środki pieniężne, które podlegają podziałowi między wspólników, w założeniu powinny zostać opodatkowane na etapie wcześniejszym.
Bez znaczenia natomiast pozostaje to, czy faktycznie podlegały wcześniej opodatkowaniu. Na etapie ich podziału pomiędzy wspólników w związku z likwidacją spółki nie powstaje przychód. Jako potwierdzenie warto przytoczyć wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 2015 r., sygn. II FSK 2487/15, w którym sąd w krótkich słowach określił skutki podatkowe otrzymania środków pieniężnych w związku z likwidacją spółki jawnej, wykluczając możliwość poszukiwania przez organ podatkowy możliwości opodatkowania tych środków:
,,Treść przepisu jest jednoznaczna, nie zawiera on żadnych pojęć nieostrych, które wymagałaby jakiegokolwiek doprecyzowania. W niebudzący żadnych wątpliwości sposób przywołany przepis wyłącza z przychodów środki pieniężne, które otrzymał wspólnik spółki niebędącej osobą prawną z tytułu likwidacji takiej spółki’’
Powyższe potwierdza także jednolita linia interpretacyjna organów podatkowych, w ramach której można wskazać chociażby na interpretację z dnia 3 września 2020 r. Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0113-KDWPT.4011.80.2020.3.IL, w której wskazano:
„W myśl art. 14 ust. 3 pkt 10 powołanej ustawy, do przychodów, o których mowa w ust. 1 i 2, nie zalicza się środków pieniężnych otrzymanych przez wspólnika spółki niebędącej osobą prawną z tytułu likwidacji takiej spółki. Z powyższej regulacji wynika, że z przychodów podlegających opodatkowaniu wyłączono przychód odpowiadający wartości środków pieniężnych otrzymanych przez wspólnika z tytułu likwidacji (rozwiązania) spółki niebędącej osobą prawną.”
Oznacza to więc innymi słowy, że skutki podatkowe likwidacji spółki jawnej w PIT są dla wspólnika całkowicie neutralne w sytuacji otrzymania środków pieniężnych – wspólnik nie będzie zobowiązany do wykazania z tego tytułu przychodu i zapłaty podatku. Wspólnik nie wykazuje takich środków także w jakiejkolwiek deklaracji podatkowej.
Jeśli więc przykładowo:
- na etapie likwidacji spieniężony zostanie majątek spółki jawnej za kwotę 1.000.000 zł, wspólnicy z tego tytułu podlegać będą opodatkowaniu na dotychczasowych zasadach, tj. proporcjonalnie do udziału w zysku. We właściwych proporcjach rozpoznają także koszt uzyskania przychodów. Następujący w dalszej kolejności podział majątku w proporcji 50% pomiędzy wspólnika A oraz 50% pomiędzy wspólnika B, nie będzie skutkował powstaniem obowiązku podatkowego po stronie wspólnika A i B.
- w majątku spółki jawnej na etapie jej rozwiązania pozostaną wyłącznie środki pieniężne w kwocie 500.000 zł, stanowiące w równych częściach wkład wspólnika A i B (zwolniony z opodatkowania na etapie wniesienia). Przekazanie środków pieniężnych wspólnikom w proporcji 50% pomiędzy wspólnika A oraz 50% pomiędzy wspólnika B, nie będzie skutkował powstaniem obowiązku podatkowego po stronie wspólnika A i B.
Skutki podatkowe likwidacji spółki jawnej w PIT – przekazanie składników niepieniężnych
Likwidacja spółki jawnej nie zawsze musi prowadzić do całkowitego spieniężenia jej majątku. Może się to okazać niemożliwe z wielu przyczyn (niepełnowartościowy towar, brak potencjalnych nabywców), a czasami wynikać może po prostu z decyzji wspólników o zamiarze przekazania konkretnych składników poszczególnym wspólnikom bez ich spieniężania.
W takim przypadku, podobnie jak w sytuacji przekazania środków pieniężnych wspólnikom, nie dochodzi do powstania przychodu. Sytuacja w tym zakresie w uregulowana jest jednak w inny sposób, niż w przypadku podziału w ramach majątku polikwidacyjnego środków pieniężnych.
Do tego typu zdarzenia zastosowanie znajdzie w pierwszej kolejności art. 14 ust. 2 pkt 17 ustawy o PIT, zgodnie z którym
2. Przychodem z działalności gospodarczej są również
17) przychody z odpłatnego zbycia składników majątku:
a) pozostałych na dzień likwidacji działalności gospodarczej lub działów specjalnych produkcji rolnej, prowadzonych samodzielnie,
b) otrzymanych w związku z likwidacją spółki niebędącej osobą prawną, wystąpieniem wspólnika z takiej spółki lub zmniejszeniem udziału kapitałowego w takiej spółce, z wyjątkiem składników majątku stanowiących udziały (akcje), papiery wartościowe, tytuły uczestnictwa w funduszach kapitałowych, pochodne instrumenty finansowe oraz składników majątku, w wyniku otrzymania których Rzeczpospolita Polska traci prawo do opodatkowania dochodów z ich odpłatnego zbycia;
Jednocześnie, zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 12 u.p.d.o.f.:
3. Do przychodów, o których mowa w ust. 1 i 2, nie zalicza się:
12) przychodów z odpłatnego zbycia składników majątku:
a) pozostałych na dzień likwidacji prowadzonej samodzielnie działalności gospodarczej lub prowadzonych samodzielnie działów specjalnych produkcji rolnej,
b) otrzymanych w związku z likwidacją spółki niebędącej osobą prawną, wystąpieniem wspólnika z takiej spółki lub zmniejszeniem udziału kapitałowego w takiej spółce, z wyjątkiem składników majątku stanowiących udziały (akcje), papiery wartościowe, tytuły uczestnictwa w funduszach kapitałowych, pochodne instrumenty finansowe oraz składników majątku, w wyniku otrzymania których Rzeczpospolita Polska traci prawo do opodatkowania dochodów z ich odpłatnego zbycia,
– jeżeli od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła likwidacja: prowadzonej samodzielnie działalności gospodarczej, prowadzonych samodzielnie działów specjalnych produkcji rolnej, spółki niebędącej osobą prawną lub nastąpiło wystąpienie wspólnika z takiej spółki albo zmniejszenie udziału kapitałowego w takiej spółce, do dnia ich odpłatnego zbycia upłynęło sześć lat i odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej lub działów specjalnych produkcji rolnej;
Powyższe przepisy wskazują, że samo wydanie majątku polikwidacyjnego wspólnikom nie skutkuje powstaniem po ich stronie przychodu. Przychód ten powstaje bowiem zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 17 lit. b) ustawy o PIT dopiero z momentem zbycia otrzymanych składników. Oznacza to, że samo otrzymanie składników niepieniężnych w postaci majątku spółki jawnej, nie rodzi po stronie wspólników obowiązku zapłaty podatku dochodowego.
Co jednak istotne, przychód zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 12 lit. b) ustawy o PIT nie powstanie także w sytuacji zbycia tych składników, o ile spełnione zostaną łącznie dwie przesłanki:
- zbycie nastąpi po upływie 6 lat liczonych od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła likwidacja spółki osobowej,
- zbycie nie nastąpi w wykonaniu działalności gospodarczej lub działów specjalnych produkcji rolnej.
Warto jednak mieć na względzie to, że przepisy ustawy o PIT w następstwie nowelizacji z dnia 1 stycznia 2022 r. wprowadzają w tym zakresie wyjątki od powyższej zasady.
Pierwszy dotyczy sytuacji, w której dojdzie do wydania składników majątku w ramach majątku polikwidacyjnego, w wyniku czego Rzeczpospolita Polska utraci prawo do opodatkowania dochodów ze zbycia tych składników majątku. W przypadku takiej sytuacji, wspólnik zobowiązany będzie do wykazania przychody z tego tytułu. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 17 ust. 1 pkt 12 ustawy o PIT, za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się przychody z tytułu otrzymania składników majątku w związku z likwidacją spółki niebędącej osobą prawną, wystąpieniem wspólnika z takiej spółki lub zmniejszeniem udziału kapitałowego w takiej spółce, w wyniku otrzymania których Rzeczpospolita Polska traci prawo do opodatkowania dochodów ze zbycia tych składników majątku.
Drugi wyjątek dotyczy otrzymania określonych składników niepieniężnych w postaci udziałów (akcji), papierów wartościowych, tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych oraz pochodnych instrumentów finansowych. W przypadku otrzymania przez wspólnika składników majątku z tytułu likwidacji spółki jawnej tego typu aktywów, jeżeli dochód z odpłatnego zbycia podlega opodatkowaniu w Polsce, przychód taki nie będzie podlegał opodatkowaniu w momencie otrzymania tych składników majątku i art. 17 ust. 1 pkt 12 ustawy o PIT nie znajdzie zastosowania. Jeśli jednak wspólnik zdecyduje się na to aby składniki te spieniężyć zastosowanie znajdzie art. 17 ust. 1i ustawy o PIT, zgodnie z którego brzmieniem przepisy art. 17 ust. 1 pkt 3-7, 9 i 10 ustawy o PIT stosuje się odpowiednio do udziałów (akcji), papierów wartościowych, tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych oraz pochodnych instrumentów finansowych otrzymanych w związku z likwidacją spółki niebędącej osobą prawną, wystąpieniem wspólnika z takiej spółki lub zmniejszeniem udziału kapitałowego w takiej spółce.
Oznacza to, że wspólnik zbywający np. udziały, akcje, papiery, wartościowe otrzymane w związku z likwidacją spółki jawnej będzie zobowiązany do wykazania przychodu ze zbycia ww. składników nawet w sytuacji, gdy zbycie nastąpi po upływie 6 lat i nie nastąpi w ramach działalności gospodarczej, z uwagi na brak zastosowania do tej sytuacji art, 14 ust. 3 pkt 12 lit. b) ustawy o PI
W przypadku pozostałych składników niepieniężnych przepisy ustawy o PIT nie zawierają ograniczeń bądź wyłączeń. Niezależnie więc od tego jakie składniki majątku otrzymane zostaną przez wspólnika oraz jaką wartość będą prezentowały, a także niezależnie od tego czy podlegały opodatkowaniu przez wspólników na etapie działalności spółki, ich przekazanie nie będzie rodzić przychodu. Przychód powstanie dopiero z momentem ich zbycia. W przypadku podatników PIT może nawet dojść do braku powstania przychodu na etapie zbycia majątku polikwidacyjnego, w przypadku, gdy zbycie ma miejsce po upływie określonego czasu (6 lat) oraz nie następuje w ramach działalności gospodarczej.
Potwierdza to zarówno brzmienie przepisów, ale także linia interpretacyjna organów, w ramach której wskazać można np. na interpretację z dnia 18 maja 2021 r. Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0112-KDIL2-2.4011.193.2021.1.MM, w której organ wskazał, że:
„Powyższe przepisy, tj. art. 14 ust. 2 pkt 17 lit. b i art. 14 ust. 3 pkt 12 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, regulujące kwestie związane z zakończeniem uczestnictwa podatnika w spółce niebędącej osobą prawną zostały wprowadzone do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych od 1 stycznia 2011 r. Ich celem było rozwianie wątpliwości interpretacyjnych dotyczących skutków podatkowych zakończenia uczestnictwa podatnika w spółce niebędącej osobą prawną (w tym także w wyniku likwidacji takiej spółki). Ustawodawca postanowił zatem, że w przypadku likwidacji spółki niebędącej osobą prawną, gdy wspólnik otrzyma z tego tytułu niepieniężne składniki majątku, odroczony zostanie moment opodatkowania do chwili, gdy podatnik odpłatnie zbędzie te składniki majątku, a zatem z tytułu tego zbycia uzyska dodatkowe, nieopodatkowane wcześniej środki.”
Oznacza to, że skutki podatkowe likwidacji spółki jawnej w PIT będą dla wspólnika neutralne w sytuacji, w której otrzyma on składniki niepienieżne, z tytułu których zbycia zobowiązany będzie do zapłaty podatku w Polsce. Otrzymanie składników niepieniężnych wiąże się bowiem co do zasady z odroczeniem opodatkowania do momentu ich odpłatnego zbycia, przy czym możliwym jest uniknięcie obowiązku zapłaty podatku w sytuacji zbycia po upływie określonego czasu (6 lat), natomiast możliwość taka nie dotyczy każdego rodzaju składnika.
Przykładowo:
- objęcie w związku z likwidacją spółki jawnej przez wspólnika będącego polskim rezydentem podatkowym samochodu osobowego, koparki i udziałów posiadanych przez spółkę jawną w spółce Cash sp. z o. o., nie będzie rodzić dla wspólnika przychodu do opodatkowania na gruncie ustawy o PIT.
- zbycie przez wspólnika samochodu osobowego po upływie 1 roku od dnia rozwiązania spółki będzie skutkować dla niego powstaniem przychodu, kwalifikowanego do źródła działalność gospodarcza, nawet pomimo braku jej prowadzenia – art. 14 ust. 2 pkt 17 lit. b u.p.d.o.f.
- zbycie przez wspólnika koparki po upływie sześciu lat licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po likwidacji spółki, nie będzie rodzić dla niego przychodu, o ile zbycie nie nastąpi w ramach prowadzonej działalności gospodarczej – art. 14 ust. 3 pkt 12 lit. b u.p.d.o.f.
- zbycie przez wspólnika udziałów w spółce Cash sp. z o. o. będzie rodzić dla niego przychód, niezależnie od terminu w jakim dojdzie do zbycia (nawet po upływie 6 lat) – art. 17 ust. 1i ustawy o PIT.
Likwidacja spółki jawnej a inny sposób zakończenia działalności – skutki podatkowe
Jak można zauważyć, każdy z przytoczonych wyżej przepisów ustaw o podatkach dochodowych traktuje o środkach pieniężnych jak i składnikach majątku otrzymanych ,,w związku z likwidacją’’ spółki niebędącej osobą prawną. Wobec tego, przez pewien okres czasu wątpliwość budziło to, czy przepisy te znajdą zastosowanie w sytuacji, gdy wspólnicy postanowią w inny sposób niż poprzez postępowanie likwidacyjne zakończyć działalność spółki. Tym sposobem może być np. podział majątku w określonych proporcjach bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego, czy też przyznanie całego majątku jednemu ze wspólników z obowiązkiem spłaty pozostałych we właściwych proporcjach. Obecnie nie ma już wątpliwości, że zarówno do postępowania likwidacyjnego, jak i zakończenia działalności w inny sposób zastosowanie znajdują te same przepisy ustawy o PIT.
Likwidacja spółki, jak i rozwiązanie bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego zasadniczo sprowadza się bowiem do zakończenia działalności spółki, spłaty zobowiązań i przekazania pozostałej nadwyżki majątku bądź środków pieniężnych na rzecz wspólników. Tożsamy jest więc cel, zaś odrębność materializuje się na podłożu formalnego sposobu przeprowadzenia całego procesu. Finalnym etapem każdego wariantu zakończenia bytu spółki jest jednak podział majątku (o ile taki pozostaje w spółce), który zasadniczo dopiero wywiera określone skutki na gruncie ustaw o podatkach dochodowych. Z tego względu zarówno do likwidacji, jak i rozwiązania bez likwidacji spółki osobowej zastosowanie znajdą te same przepisy podatkowe.
Potwierdza to także wykładnia przepisów dokonywana przez organy podatkowe, co znajduje odzwierciedlenie m. in. w interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 7 marca 2016 r., sygn. ILPB1/4511-1-1623/15-2/PP, w której organ zgodził się z następującym twierdzeniem wnioskodawcy:
,,[…] zarówno likwidacja, jak i rozwiązanie spółki osobowej bez postępowania likwidacyjnego podejmowane są z tych samych przyczyn i dla osiągnięcia tego samego skutku w postaci zaprzestania działalności spółki oraz ustania jej bytu prawnego. Różnice występujące jedynie w kwestiach formalnych przeprowadzenia procesu likwidacji, w ocenie Wnioskodawcy, nie powinny mieć wpływu na ocenę instytucji rozwiązania spółki osobowej, jako procedury prowadzącej do zaprzestania działalności spółki osobowej i ustania jej bytu prawnego.’’
Podobnie przyjął Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji z dnia 15 października 2014 r., sygn. IBPBI/1/415-1196/14/JS, który zgodził się z poniższym twierdzeniem wnioskodawcy:
,,[…] zarówno językowe znaczenie pojęcia „likwidacja”, jak i wykładnia systemowa oraz funkcjonalna Ustawy PIT, potwierdzają, że rozwiązanie spółki z pominięciem trybu likwidacyjnego przewidzianego w KSH jest tożsame z jej likwidacją zgodnie z tym trybem odnośnie skutków podatkowych w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych.’’
Amortyzacja składników otrzymanych w związku z likwidacją spółki jawnej
Niezwykle istotną z punktu widzenia podatku dochodowego kwestią jest podatkowa amortyzacja środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. W przypadku rozwiązania spółki jawnej bądź komandytowej, bardzo często przekazaniu na rzecz wspólników mogą podlegać składniki, które na etapie działalności spółki podlegały właśnie amortyzacji podatkowej.
Wspólnicy mogą otrzymane składniki wykorzystać do użytku prywatnego, natomiast nie ma żadnych przeszkód do tego, aby składniki zostały wykorzystane w działalności gospodarczej otrzymujących je wspólników. Składniki majątku polikwidacyjnego mogą także zostać wniesione w drodze wkładu niepieniężnego do spółki kapitałowej bądź osobowej. Jest to bardzo często spotykana sytuacja wynikająca niejednokrotnie z charakteru otrzymanych składników. W takim przypadku możliwa będzie dalsza amortyzacja tych składników. Obie ustawy o podatkach dochodowych zawierają jednak przepisy, które określają zasady amortyzacji składników otrzymanych w związku z likwidacją spółki osobowej.
Generalną zasadą jest, że podatnik przed rozpoczęciem amortyzacji podatkowej danego składnika obowiązany jest do ustalenia wartości początkowej tego składnika oraz przyjęcia metody amortyzacji, a także stawki amortyzacyjnej. W przypadku zamiaru rozpoczęcia dalszej amortyzacji składnika otrzymanego w związku z likwidacją spółki osobowej zasada ta nie znajduje zastosowania, gdyż ustąpi innej zasadzie – zasadzie kontynuacji amortyzacji. Zgodnie z nią, podatnik jest zobowiązany do kontynuacji amortyzacji, poprzez przyjęcie wartości początkowej jaka została przyjęta przez spółkę osobową oraz dalszego amortyzowania z uwzględnieniem dokonanych na poziomie spółki odpisów amortyzacyjnych oraz w oparciu o tą samą metodę amortyzacji.
Zasada kontynuacji amortyzacji w zakresie dotyczącym wartości początkowej, w przypadku podatników podatku dochodowego od osób fizycznych wynika z art. 22g ust. 12 w zw. z ust. 14c ustawy o PIT:
12. W razie zmiany formy prawnej, a także połączenia albo podziału podmiotów dokonywanych na podstawie odrębnych przepisów – wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych ustala się w wysokości wartości początkowej określonej w ewidencji (wykazie) podmiotu o zmienionej formie prawnej,podzielonego albo połączonego. Zasadę tę stosuje się odpowiednio do spółek niebędących osobami prawnymi, w tym również powstałych z przekształcenia spółki.
14c. W przypadku otrzymania, w związku z likwidacją spółki niebędącej osobą prawną, wystąpieniem wspólnika z takiej spółki lub zmniejszeniem udziału kapitałowego w takiej spółce, środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych przepis ust. 12 stosuje się odpowiednio.
Zasada kontynuacji amortyzacji w zakresie odnoszącym się do konieczności dokonywania dalszych odpisów amortyzacyjnych z uwzględnieniem odpisów dokonanych przez poprzednika oraz w oparciu o tą samą metodę amortyzacji jak przyjęta przez zlikwidowaną spółkę osobową, wynika z kolei z art. 22h ust. 3 w zw. z ust. 3c u.p.d.o.f.:
3. Podmioty powstałe w wyniku zmiany formy prawnej, podziału albo połączenia podmiotów, o których mowa w art. 22g ust. 12 lub 13, dokonują odpisów amortyzacyjnych z uwzględnieniem dotychczasowej wysokości odpisów oraz kontynuują metodę amortyzacji przyjętą przez podmiot o zmienionej formie prawnej, podzielony albo połączony, z uwzględnieniem art. 22i ust. 2-7
3c. W przypadku otrzymania, w związku z likwidacją spółki niebędącej osobą prawną lub wystąpieniem wspólnika z takiej spółki, środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio.
Przykładowo:
- Wspólnik otrzymał w związku z likwidacją spółki jawnej nieruchomość, która podlegała amortyzacji podatkowej na etapie działalności spółki. Spółka nabyła nieruchomość za cenę 1.000.000 zł, która odpowiadała cenie rynkowej nieruchomości i taką wartość przyjęła za wartość początkową na potrzeby amortyzacji. Spółka do dnia likwidacji dokonała odpisów amortyzacyjnych na łączną kwotę 250.000 zł, przyjmując 40 letni okres amortyzacji oraz liniową stawkę 2,5%. Wartość rynkowa nieruchomości w międzyczasie wzrosła i wynosi już 1.500.000 zł.
- Wspólnik rozpoczynając własną działalność gospodarczą i pragnąc w dalszym ciągu amortyzować podatkowo nieruchomość otrzymaną w ramach majątku polikwidacyjnego będzie musiał jednak przyjąć wartość niższą, tj. wartość początkową równą wartości przyjętej przez spółkę jawną, czyli 1.000.000 zł.
- Wspólnik powinien także uwzględnić dokonane odpisy amortyzacyjne, co oznacza, że będzie mógł dokonać odpisów amortyzacyjnych w kwocie 750.000 zł (1.000.000 – 250.000 zł). Zobowiązany będzie także do kontynuacji dotychczasowej metody amortyzacji przyjętej przez spółkę (liniowa amortyzacja 2,5%).
Potrzebujesz pomocy prawnej w swojej sprawie? Skorzystaj z formularza kontaktowego
każdej chwili będziesz mógł zrezygnować z otrzymywania newslettera.
Twoje dane osobowe pozyskane w efekcie skorzystania z formularza kontaktowego będą przetwarzane na zasadach określonych w polityce prywatności.
